Om de kwaliteit van hun veestapel te verbeteren kruisen veehouders dieren van verschillende rassen. Door het heterosiseffect kunnen jonge dieren beter scoren voor verschillende kenmerken dan de beide ouderrassen. De sterke punten van verschillende rassen worden in het kruisingsproduct gecombineerd. Het Vlaamse Departement Landbouw & Visserij geeft in het rapport ‘Kruisingen bij vleesvee’ een overzicht van kruisingen van vleesrassen in Vlaanderen. Tussen 2002 en 2012 hebben onderzoekers vier bedrijven gevolgd die hun Belgisch Witblauwe koeien kruisten met stieren van andere rassen.

Heterosis

Door deze kruisingen zou via het heterosiseffect verbetering op kunnen treden op het gebied van diergezondheid, vruchtbaarheid en groei. Het rapport gaat dieper in op de achtergronden van dit effect. Zo zijn er verschillende vormen van heterosis. Bij het kruisen van twee raszuivere rassen is er sprake van individuele heterosis, hiermee wordt de meerwaarde bedoeld van het kruisingskalf ten opzichte van het gemiddelde van raszuivere kalveren. Je kunt ook kruisingskoeien kruisen met raszuivere stieren, of kruisingsstieren met raszuivere koeien. In die gevallen spreekt het rapport over respectievelijk maternale of paternale heterosis.

Belangrijk, zo schrijven de opstellers van het rapport, is vooraf een duidelijk doel voor ogen te hebben voor je start met kruisingen. Er zijn veel factoren die invloed hebben op het resultaat zoals de grootte van de veestapel, rassamenstelling van de koeien, begrazingssysteem of beschikbaarheid van arbeid.

Verschillen

De Vlaamse vleesveehouders op de vier gevolgde bedrijven kruisten hun Belgisch Witblauwe koeien met stieren van hetzelfde ras of andere vleesrassen. Bij ongeveer de helft van de dieren was een Belgisch Witblauwe stier de vader, bij 32 % behoorde de vader tot een ander vleesras en bij 16 % is de vader een kruisingsstier. Maar de onderzoekers konden in de meeste gevallen geen duidelijk heterosiseffect waarnemen, daarvoor waren de verschillen tussen de bedrijven te groot. Wel konden ze vaststellen dat de groep stieren met een vader van een ander ras dan het Belgisch Witblauw een hogere groei hadden.

(Bron foto: Licensed under CC BY-SA 3.0 via Wikimedia Commons)

Vleesveeverbetering door kruisingen