In vakblad Melkveebedrijf een artikel volledig gewijd aan de principes van het melkkoelen: Koelen is (g)een koud kunstje. De voornaamste redenen dat melk tegenwoordig op de boerderij wordt gekoeld is tweeledig: het tegengaan van bacterieel bederf (opslag op boerderij kan worden vergroot) en verlagen melktransportkosten (zoals ook arbeid).

Eén triljard bacteriën

Het artikel gaat dieper in op de juiste koeltemperatuur (3 á 4 °C) om onder meer microbiologische groei te vermijden. Zo kan een E.coli-bacterie zich bij gunstige omstandigheden delen in 20 minuten: 'Dat wil zeggen dat één bacterie over 20 minuten twee bacteriën zijn, over 40 minuten 2 maal 2 is 4 en over een uur 4 maal 2 is 8. Over 24 uur zijn dat er ruim 1.000.000.000.000.000.000.000 (1 triljard)!'.

Chemie

Koelen is ook van belang om chemische veranderingen te vermijden. En naast de snelheid en mate van afkoeling kan de kwaliteit van de melk worden aangetast door het pompen, roeren en laten klotsen van de melk. Of als tijdens het melken teveel lucht bij de melk wordt gevoegd. Dit heeft alles te maken met de verhouding van het gekristalliseerde vet en het vrije- en bolletjesvet. In Melkveebedrijf wordt dit verder toegelicht.

Koeltanks

In het artikel komen verder nog onderwerpen als bevriezing, toevoeging melkzuurbacteriën en de 'denkende tank' aan de orde. Ook in de Wiki Melkwinning – Koelen en bewaren is van alles te lezen over koeltanks, hun werking, voorkoelen, warmteterugwinning, energiegebruik, enzovoorts.

(Bron foto: Thinkstock)

Koeltank verdreef melkbus uit straatbeeld